Singapore, 1997. Jiale (Jialer Koh) is slimmer dan goed voor hem is. Als deze 10-jarige schoolspullen moet shoppen, wordt de nieuwe Filippijnse dienstmeid Teresa (Angeli Bayani, Lilet Never Happened) meegestuurd. Hij stopt wat spullen in haar tas die niet zijn afgerekend. De poortjes gaan af, en dus moet ze mee met een beveiliger. Terry reageert anders op de treiterij dan andere volwassenen; ze confronteert de jongen. Maar ze verlinkt hem niet.
Probleem
Ilo Ilo is gesitueerd in de jaren dat de Aziatische crisis van de jaren negentig voor het eerst te voelen was in Singapore. En ook het gezin van Jiale zit er middenin. De zwangere moeder (Yann Yann Yeo) moet voor haar kantoorbaas ontslagbrieven typen voor de ene na de andere collega. Vader (Tian Wen Chen) verliest zijn baan als verkoper, maar verzwijgt het thuis terwijl hij nieuw werk zoekt en stiekem rookt in het trappenhuis.
Jiale zelf is een probleemkind. Ruim tien dienstmeiden kwamen en vluchtten weg. Moeder moet vaak van haar werk weg, als hij weer eens naar de conrector is gestuurd. “Wil je me soms dood hebben?”, snauwt ze dan. Alleen Terry lijkt de intelligentie van het kind te waarderen. Ze komt voor zichzelf op, maar ze straft niet zonder uitleg. De verstandhouding maakt moeder – die opvoeden lastig met haar baan kan combineren – jaloers. Uiteindelijk kan zelfs zij niet ontkennen dat het werkt.
Dimensies
Regisseur Anthony Chen maakt voor het eerst de overstap van korte films naar een lange speelfilm. Hij brengt met het gefictionaliseerde Ilo Ilo een ode aan de Filippijnse dienstmeid die een belangrijke stempel op zijn eigen jeugd drukte. De structuur is vrij simpel en klein gehouden. De komst van Terry is het begin, het verhaal houdt op wanneer zij gaat. Je kunt je vragen hoe keurig en gladjes het verhaal daarna is afgerond, maar het voelt allesbehalve kunstmatig aan.
Oppervlakkig is de film absoluut niet. Dat blijkt telkens. Met kleine handelingen vertellen de acteurs wat in mainstream films soms drie regels uitleggerige dialoog kost. Net die ene blik of die veranderende lichaamshouding maakt een wereld van verschil. Het legt karakters bloot. Voor de aanvankelijk strenge moeder en de onbenullige vader van deze vertelling is er uiteindelijk veel warmte en begrip. Chen is in het eerste oogopslag een acteursregisseur.
Levend
De voorkeur voor sterke close-ups en het gebrek aan muziek leggen de focus ook vooral op het acteerwerk. Toch schuilt er meer stilering in de film. De dominante geelbeige en grijzige kleuren en het lage contrast doen bijvoorbeeld denken aan een foto uit 1997 die door de tijd is aangetast.
Ook het schrijfwerk blinkt uit. Chen thematiseert en verweeft, en weet daarbij vooral uit de kracht van beelden te putten. Met minieme middelen maakt hij vier levende personages. Als je eenmaal gaat kijken naar hoe vernuftig het allemaal in elkaar steekt, blijft het je dagen bezighouden. Dit is een sterk begin van een ambitieuze carrière. Er is meer aan het werk dan talent alleen.
****
