Op de laatste avond van januari stond Samir Calixto in LUX, Nijmegen met zijn solovoorstelling ‘Raiz’. In deze voorstelling keert Calixto terug naar zijn Braziliaanse wortels. Het is een indrukwekkend verhaal van constante ontwikkeling, zoeken en kwetsbaarheid.
De muziek waarmee Calixto zijn voorstelling heeft vormgegeven zijn ‘pontos de caboclo’, diverse gezangen en klanken die een belangrijk onderdeel zijn van de Afro-Braziliaanse cultuur die Calixto naar het podium brengt. Nog voordat enig licht het podium raakt, wordt de zaal gevuld met mysterieuze koorgeluiden en een bas die doet denken aan een hartslag. Er zijn momenten van stilte en rust, maar ook momenten waarop oerwoudgeluiden te horen zijn. Een punt dat indruk maakt, is wanneer Calixto zelf de gezangen overneemt en zingt: “Salve o povo da floresta. Salve a linha do conhecimento. Okê, Caboclo!” (Gegroet, volk van het would. Gegroet, kennisdraad.)
De voorstelling bevat een mooie ontwikkeling die op verschillende manieren naar boven komt. De opening is donker, klein, gecontroleerd. Met een soort masker of sieraad dat zijn hoofd bedekt, beweegt Calixto langzaam en voorzichtig. Verder in de voorstelling verandert de toon van duister naar vreugdevol en groeit in intensiteit. Door het optreden heen groeit hij in zijn bewegingen, in het gebruik van het podium, in zijn zelfvertrouwen in de spotlight. Halverwege gaat het masker af, later kijkt hij het publiek voor het eerst bewust aan en uiteindelijk breekt hij los in een uitbundige overgave aan het moment en zichzelf.
Ook in de choreografie wordt de samenkomst van werelden zichtbaar. Veel voelt onbekend en abstract aan, maar er zijn ook stukken waarin meer klassiek westerse danspatronen naar voren komen. De enkele rustmomenten dienen hun functie in de show en voelen niet geforceerd aan, waardoor de show nog steeds één geheel blijft.
Al met al slaagt Calixto erin om vanaf de eerste seconde je aandacht te pakken en vast te houden. Hij verbeeldt zijn liefde voor het Braziliaanse oerwoud en de cultuur die daarmee samengaat, maar levert ook kritiek op de mensheid die deze verborgen wereld met haar innovatie dreigt uit te wissen. Hij houdt op die manier het publiek als het ware een spiegel voor en spreekt hen toe met de woorden: “Pátria é acaso de migrações e do pão-nosso onde Deus der...” (Vaderland is niets anders dan een kwestie van migratie en ons dagelijks brood, waar God het ook geeft...).
