Elke seconde heb ik genoten van deze betoverende, wervelende nieuwe film van Greta Gerwig. De film start met een geheel in Barbie-stijl vormgegeven verwijzing naar de iconische openingsscène van Stanley Kubrick’s film 2001: A Space Odyssey. Ook nu weer begeleid door de overdonderende eerste maten van het symfonische gedicht Also Sprach Zarathustra van Richard Strauss. Als kijker besef je meteen: hier staat iets groots te gebeuren. Dat wordt extra onderstreept door een scène waarin een groepje kleine meisjes elk met een steen op hun poppenkinderen inhakken – ook weer een knipoog naar A Space Odyssey.
‘Every day is the best day ever’
Het verhaal speelt zich af in Barbieland: een zorgeloze droomwereld, waarin alles rozengeur en maneschijn is en iedereen in de opperste staat van geluk verkeert. Of denkt te verkeren – het is een (licht) kritische film. In Barbieland heten alle vrouwelijke personages natuurlijk Barbie – het zíjn immers Barbies – en de naam van alle mannelijke personages is Ken. In een komische scène vroeg in de film, hoor je de Barbies afwisselend naar elkaar roepen: Hi Barbie, Hi Barbie, Hi Barbie, … etc., het houdt maar niet op. De mannen doen hetzelfde, alleen is het dan natuurlijk steeds Hi Ken. Zo opgeschreven lijkt het misschien flauw, maar toch werkt het. Dat bereikt Gerwig door de ironie er duimendik bovenop te leggen en te spelen met clichés. Hiermee zet ze de toon voor de hele film.
Voor de duidelijkheid: nee, het is geen poppenfilm. Het is een speelfilm met in de hoofdrollen Margot Robbie (The Wolf of Wall Street; I, Tonya) en Ryan Gosling (Drive; La La Land), beiden uitstekend gecast.
Barbieland is een ideale wereld zonder tegenslagen. Ongelukken, ziektes en dood bestaan niet, en ‘Every day is the best day ever’. Iedereen is voortdurend in een opperbeste stemming. De barbies zijn ongelooflijk braaf. Elke avond sturen ze hun Ken naar huis: ‘Every night is ‘girls night’ en vieren ze hun pyjamafeestjes. Barbie legt uit dat kleine meisjes later alles kunnen worden wat ze willen, tot en met dokter, rechter of directeur aan toe. Inderdaad, als kijker weten we dat Martel, het bedrijf achter het merk Barbie, de pop in de loop der tijd in allerlei beroeps-uitdossingen heeft gehesen. Maar we weten ook dat dit alles niet meer is dan een rozige droom.
Een echte Greta Gerwig
Hoewel deze film totaal verschilt van al haar andere werk, verraadt deze film toch de hand van Greta Gerwig: het verhaal draait om ontwikkeling en persoonlijke groei van het hoofdpersonage. Tegelijkertijd: passend bij de oppervlakkige Barbiewereld van de schone schijn, zijn Barbie en de andere personages bewust vlak en gepolijst gehouden karakters. En door die combinatie van groei en vlakke karakters, van ernst en speelsheid is het een echte Greta Gerwig.
Queeste
Het zou zonde zijn om bij deze fantasierijke film spoilers te geven. Vooruit, eentje dan: een fietstochtje door een Nederlands bollenveld met een windmolen ernaast – over clichés gesproken. Voor de rest wil ik alleen nog verklappen dat na de introductie van de belangrijkste personages, het presenteren van de setting en de context van het verhaal, een queeste volgt. Met alle essentiële stadia die daarbij horen. Barbie wordt uitgedaagd haar comfortzone te verlaten en een moeilijke reis met een uitdagend doel te ondernemen. Tijdens de queeste ondergaat ze allerlei beproevingen en moet ze obstakels en vijanden zien te overwinnen. Ten slotte is er de apotheose. In dat hoogtepunt van de queeste overwint onze heldin Barbie haar grootste uitdaging, bereikt ze haar doel en wordt ze tot een authentieke persoonlijkheid met nu wél een eigen identiteit – net als alle andere Barbies en overigens ook de Kens.
Waarom het een licht kritische film is? Kritisch is ie inderdaad, door de ironie, knipogen en schromelijke overdrijving. Daar staat tegenover dat Barbie haar overwinning met vrouwelijke list bereikt. Hoe traditioneel! Daarom dus: lícht kritisch.
Sluwe marketing én een kostelijke suikerspin
Een must see? Voor mij in elk geval wel. Ik wilde hem per se zien en werd niet teleurgesteld. Geen seconde heb ik me verveeld, heb ademloos zitten kijken. Net als het zesjarige meisje in de rij voor me. Na de volle 114 minuten bewegingloze, intense aandacht stond ze op en draaide zich naar haar moeder. Aan haar lichaamstaal kon je zien hoe jammer ze het vond dat de film was afgelopen. ‘Sluwe marketing’ van de fabrikant zei een vals stemmetje in mij… ‘Ja, maar ook een kostelijke suikerspin’, antwoordde mijn andere ik.
Greta Gerwig staat bekend om haar focus op vrouwelijke perspectieven en het thema coming of age. Ook deze film is (in figuurlijke zin) een coming-of age-verhaal, eveneens met een vrouwelijk perspectief – maar met een twist. En hiermee bewijst ze weer eens haar originaliteit en veelzijdigheid. Zelf speelde ze destijds de hoofdrol in de komedie-dramafilm Frances Ha uit 2012. Die ging ook over persoonlijke groei en je eigen identiteit ontdekken. Het scenario voor die film schreef ze samen met haar partner Noah Baumbach, net als het scenario voor Barbie.
Getagd onder
