Mooie platen in een knusse ruimte
In de Ooijse Schependom staat, tegenover het Hollandsch-Duitsch Gemaal, Studio 104. Het is een 'multifunctionele ruimte voor exposities, voordrachten, films, poëzie en workshops'. Vanwege de vakantietijd, en in het verlengde van een in het voorjaar gehouden lezing over wonen en werken aan de Ubbergseweg, is in deze galerie nu een expositie te zien van authentieke prenten van Nijmegen.
Voor de bezichtiging had ik een afspraak gemaakt. Ik word hartelijk ontvangen door Michiel van de Loo, de eigenaar van Studio 104, zelf tevens kunstenaar. Omdat ik de enige gast ben, krijg ik een uitgebreide privé-tour langs de collectie – Michiels persoonlijke verzameling. Die varieert van een olieverfschilderij en een aquarel tot etsen, kopergravures en litho's.
Losse verkoop
Michiel loodst me kriskras langs de prenten en vertelt er enthousiast over. 'De meeste prenten die je hier ziet, zaten oorspronkelijk in boeken. Antiquairs sneden de illustraties eruit om die los te verkopen. Dat verkocht makkelijker dan het boek in zijn geheel, want dat was voor de meeste kopers toch veel te duur.' Als bibliofiel snijdt dat me door de ziel, maar ja, de schoorsteen moet roken, ook voor antiquairs...
Het zijn prachtige platen. Veel plattegronden, 'gezigten op' en een paar weergaven van de verdrinkingsdood van veldheer Maarten Schenk in de Waal. Als huurling van rijke komaf, vertelt Michiel, droeg hij een zwaar harnas. Dan wil je inderdaad wel zinken als een baksteen.
Veranderende skyline
De gezichten op Nijmegen zijn behalve mooie illustraties ook interessant. Je kunt de historie ervan aflezen: de skyline van Nijmegen veranderde immers mettertijd. Op de oudere gravures zie je bijvoorbeeld links van de Stevenstoren (vanuit Lent gezien) een tweede fraaie kerktoren. 'De Molenstraatkerk', licht Michiel toe. Die is inderdaad op de meer recente platen onherkenbaar: verwoest in de Tweede Wereldoorlog en in een totaal andere stijl herbouwd.
Ook Fort Knodsenburg, het zestiende-eeuwse fort in Lent dat Nijmegen zijn carnavalsnaam heeft gegeven, ziet er op verschillende prenten steeds nét iets anders uit. Soms een vijfhoek, soms rond, dan weer meer vierkantig.
Vestingstad
Op de plattegronden kun je de ontwikkeling van de vestingstad Nijmegen volgen. Zie je op de oude overzichten maar een paar lunetten (verdedigingswerken), in later eeuwen staan er veel meer van die 'punten' in de stadswallen op de kaart.
'Zie je de verschillende kleuren van de daken op die kaarten?', wijst Michiel. 'Blauw ingekleurde daken waren van kerken, rode van panden in bezit van de burgerij.' Nooit geweten!
Naast uit boeken gesneden illustraties hangen er ook ettelijke platen die als 'los' kunstwerk zijn gemaakt. Bijvoorbeeld van Eugène Lücker, Hendrik de Laat en Wim van Woerkom. Het zijn veelal etsen in aquatint. Je zou niet zeggen dat het etsen zijn: ik zie de zo kenmerkende etslijntjes niet, het lijkt eerder potlood of houtskool. Ook erg fraai.
Ik vind het een bijzondere collectie, zeker voor een particulier. Daarbij doet de ruimte knus aan. Met als bonus aan de achterkant van het pand een veranda en een steil oplopende tuin met vijver (toegankelijk voor bezoekers). Aan de rand van die vijver: een zeemeermin.
Informatie over Studio 104, openingstijden en afspraken voor bezichtiging vind je op hun site.
Wat: tentoonstelling 'Nijmegen, leven langs de Waal'
Waar: Studio 104, Ubbergseweg 104-106, 6522 KL Nijmegen
Wanneer: nog tot en met zondag 1 september
Door: TextHex
Foto's: TextHex
