Het is eigenlijk een beetje zonde om met teveel voorkennis in de bioscoopstoel plaats te nemen. White God – of Fehér Isten, zoals de posters in Hongarije zelf vermelden – is zeker tweederde van de tijd een film over een tienermeisje dat haar hond zoekt. Als je niet beter weet, komt die eerste scène des te harder binnen. De 13-jarige Lili (Zsófia Psotta) fietst in haar blauwe hoodie en met nette lakschoentjes aan door de verlaten straten van Boedapest, als ze ineens wordt ingehaald door een enorme roedel straathonden.
Reëel
Het zou een droomscène kunnen zijn, maar dat is het niet. White God wordt niet voor niks vergeleken met The Birds en Planet of the Apes. En hoe passend dit in veel opzichten ook is, het is tegelijkertijd niet helemaal fair. Er wordt een ander pad bewandeld. Wat de twee klassiekers typeert, is dat ze geen oorsprong geven van de vogelplaag, of de apenallegorie. Sowieso niet vooraf. White God bouwt ernaar op, en maakt het bovenal geloofwaardig.
Lili’s hond Hagen is een bastaard. En een nieuwe wet in Hongarije heeft alle honden van onzuiver ras vogelvrij verklaard. Lili’s vader zet het beest aan straat uit angst voor een boete. Dan splijt het verhaal zich op. Het meisje gaat op zoek naar haar hond in de straten van Boedapest, een zoektocht die al heel snel hopeloos lijkt. En we volgen Hagen. Hoe hij tussen de straathonden belandt, wordt omgeturnd tot vechthond en in het asiel zijn leven niet zeker is. En er is geen moment waarop je niet naar hond zit te kijken. Een reële viervoeter.
Beeldspraak
De wereld die in White God wordt neergezet, is ook zeker een metafoor. Ongewenst en verguisd, uitgebuit en bedreigd. Er zijn mensen die maar al te goed weten hoe het is om deze positie in te nemen in de maatschappij. En de beelden zijn er zeker op geënt dat we ons als kijker met de honden kunnen identificeren. En dat de wraakfantasie hier aan honden wordt toegekend, haalt er een zekere angel uit.
Maar de beeldspraak werkt vooral doordat die niet te transparant wordt gemaakt. Oftewel, we kijken niet naar een soort mens in een hondenpak. De camera kijkt vanuit een hondenperspectief, de honden vertonen alleen normaal hondengedrag. En er wordt duidelijk een verschil aangemerkt tussen de wereld van de honden en die van de mensen.
Curieus
Het is al vreemd genoeg dat een film als deze is gemaakt, des te opmerkelijker dat het blijkbaar de Hongaren zijn die over deze creativiteit beschikken. De uitvoering is vooral ontzettend oprecht. Het cynisme is vlijmscherp, de vriendschapsband tussen Lili en Hagen overtuigt echter ook helemaal. En het geweld hakt erin.
Dat maakt deze film toch wel een van dé verrassingen van 2014, en nog wel zo op de valreep.
****
