Karim Aïnouz’ nieuwe, historische drama Firebrand heeft iets te zeggen over macht, genderrelaties en religie. We worden getransporteerd naar het Engeland van de 16e eeuw. De film neemt hier en daar een loopje met historische accuraatheid, maar slaagt er toch in te boeien en te entertainen.
In Firebrand volgen we koningin Katherine van Engeland (Alicia Vikander). Katherine is de zesde vrouw van koning Henry VIII, die al meerdere van zijn exen heeft laten executeren of verbannen. Wanneer Henry naar Frankrijk vertrekt om oorlog te voeren, blijft Katherine achter om in zijn plaats te regeren. De tolerante Katherine schort de vervolging van religieuze dissidenten op en staat de vertaling van de Bijbel naar het Engels toe. Als de koning terugkeert door een vreselijke infectie aan zijn been, begint de kettervervolging weer. Katherine waarschuwt haar religieus radicale jeugdvriendin Anne Askew om weg te vluchten. Ze moet er echter alles aan doen om niet zelf ook op de brandstapel terecht te komen. Kan Katherine de koning tot bedaren brengen en het machtssysteem van binnenuit humaner maken? Of gaat ze zelf ten onder aan de tirannie van haar echtgenoot?
Engelse schrijver L.P. Hartley deed ooit de bekende uitspraak ‘The past is a foreign country’. Als iemand uit onze tijd terug zou reizen naar het Nederland van de 15e eeuw zou dat een grotere cultuurshock geven dan als je op reis gaat in Azië. Je bent weliswaar in hetzelfde land, maar men spreekt een andere taal, heeft een andere levensstijl, en heeft ook hele andere waarden. Firebrand is niet altijd even historisch accuraat. De gebeurtenissen die we zien zijn niet daadwerkelijk zo gebeurd. De film is echter wel historisch authentiek. Je hebt het gevoel dat je echt kijkt naar mensen die in de 16e eeuw leven. De film maakt niet de veelgemaakte fout dat het moderne waarden op historische figuren plakt. De personages in Firebrand zijn geen 21e eeuwse mensen in een 16e eeuwse setting. Ze kijken niet op van geweld, geloven in het goddelijke recht van de koning om het land te regeren en zijn bereid te sterven voor hun religieuze waarden. Deze manier van denken is vreemd voor een modern publiek. Dat is nou juist waarom Firebrand een geslaagde historische film is.
De ijlende koning Henry wordt gespeeld door Jude Law, die een spectaculaire rol neerzet. Hij is bij vlagen pathetisch, paranoïde, walgelijk en angstaanjagend. Als monarch draait het politieke leven van zijn land, maar ook het domestieke leven van zijn huishouden, alleen maar om hem. Hij gebruikt zijn macht om zowel zijn vrouw als zijn koninkrijk te terroriseren. Alicia Vikander als Katherine is ook zeer overtuigend als vrouw die wanhopig haar man te vriend probeert te houden zonder haar eigen waarden te laten varen. Met grote moeite probeert ze het politieke systeem en de man die daar leiding aan geeft milder te maken.
Firebrand heeft zijn fouten. Thematisch is de film niet altijd even zuiver, het script is niet enorm sterk, en de vrijheden die genomen worden met de geschiedenis zijn soms wel erg groot. Liefhebbers zullen hier echter doorheen kunnen kijken. Voor fans van historische drama’s met een religieus tintje (zoals ik), heeft de film veel te bieden.
