Na het - te? - grootse Synecdoche, New York is groots regisseur en scenarioschrijver Charlie Kaufman terug met een piepkleine animatiefilm: Anomalisa. Weet hij samen met coregisseur Duke Johnson opnieuw de schoonheid van depressie te vangen? Ik ging naar LUX en zocht het voor je uit.
Het leven Michael Stone (David Thewlis) is, ondanks het succes van zijn boeken over klantvriendelijkheid, een ramp. Hij voelt zich eenzaam, alleen, niet in staat betekenisvolle relaties aan te gaan met de mensen om hem heen. Hij brengt zijn avonden door op hotelkamers, waar hij rokend en drinkend de speeches oefent, die hij de dag erop op conferenties opdreunt. Tot hij op een avond een stem hoort (Jennifer Jason Leigh). Een stem die anders is dan alle andere. Zal deze avond het keerpunt in zijn leven brengen waar hij al zo lang op wacht?
Allemaal hetzelfde
Eenzaamheid, sigaretten, drank en hotelkamers: Anomalisa is de meest deprimerende animatiefilm sinds Spirited Away, en dat was een allegorie voor kinderprostitutie, dus dat wil wel wat zeggen. Het leven van hoofdpersoon Michael Stone wordt getekend door inhoudsloze gesprekken met mensen die voor hem allemaal hetzelfde zijn. De bewoners van zijn wereld dragen allemaal hetzelfde uitdrukkingsloze gezicht, hebben allemaal dezelfde uitdrukkingsloze stem.
Dit klinkt misschien als dichterlijk gebrabbel, maar ik bedoel dat dus letterlijk. Alle poppen in Anomalisa (afgezien van Stone en het verlegen meisje Lisa) hebben hetzelfde gezicht en worden ingesproken door dezelfde acteur, Tom Noonan. Het is een slimme truc van regisseurs Duke Johnson en Charlie Kaufman om je in de wereld van hun hoofdpersoon te sleuren, en het geeft de film een afstandelijke, haast nare sfeer mee. Ook de keuze voor stopmotion versterkt dit gegeven. De bijzonder gedetailleerde animatie voelt soms bijna levensecht aan, maar schept toch een vreemd soort kloof tussen de kijker en het doek.
Menselijk
Dat betekent overigens niet dat het moeilijk is om mee te gaan in de emoties van de hoofdpersonen. De gesprekken tussen Stone en Lisa zijn zelfs zo bijzonder intiem en eerlijk, dat het eerder moeilijk is jezelf eraan te herinneren dat je naar poppen zit te kijken, niet naar mensen. Dat alles spreekt boekdelen over de klasse van het schrijfwerk (en de subtiele maar perfect getimede muziek). Matt Patches van Esquire noemde Anomalisa 'the most human film of the year' - en daar is geen woord van gelogen. Het is lang geleden dat zulke ronde personages het witte doek hebben gevonden.
Als Anomalisa één probleem heeft, is dat misschien de schaal waarop het verhaal zich afspeelt. De film kent slechts een stuk of vijf locaties en toont niet meer dan twee dagen uit Stones leven. Een consequentie van het lage budget, waarschijnlijk, en van het bronmateriaal, Kaufmans gelijknamige toneelstuk. Maar dat is niet meer dan een kleine smet op een verder prachtige film. Anomalisa is even mooi als deprimerend, een meesterwerkje zo klein als het verhaal zelf.
Getagd onder
