Ik heb van horen zeggen dat de kaartverkoop bij de Schouwburg voor het seizoen 2024-2025 stormloopt. Nu moet je zoiets met een korreltje zout nemen, maar daar krijg ik dan weer jeuk van. Want misschien ligt het aan het voornemen van het in Den Haag kwartettende viertal om de BTW te verhogen, die run? Tenslotte fulmineert de boekenbranche met een petitie tegen de verhoging en de cultuur-educatieve sector strooit kwistig bezorgde nieuwsbrieven rond. Toch kwam via social media ook Cultuurhuis De Lindenberg met een jubelkreet: ‘We gaan als een raket!’ Van harte gegund! Maar waar landt ie straks?!
‘Dure hobby’
Voor mijn geestesoog doemt in Paramount letters DURE HOBBY op, als de titel van een nog uit te komen duistere film. Je kunt de run immers wel willen sublimeren, maar iets gaat er echt niet goed. Zelf peins ik er niet over om al in juni een ticket voor Saturday Night Fever, the musical voor maart 2025 in De Schouwburg te kopen, tenzij om het door te verkopen en daarmee een tot 21% btw opgehoogd ticket in een wat kleinere zaal te kunnen bekostigen. Je moet toch iets! Maar het riekt paradoxaal: protesteren tegen verhoging omdat kunst toegankelijk moet blijven voor iedereen - en dan toch gaan hamsteren. Voor wie is dat weggelegd?
Toch maar lekker naar De Lindenberg! | Met Geert, Caroline, Pieter en Dilan?
Niettemin zet de stormloop me aan het previewen. Gezien de mate waarin ik me ook zelf regelmatig als cultureel oerbeest door de politiek een oor heb laten aannaaien, maak ik voor het seizoen 2024-2025 een selectie uit het programma van Cultuurhuis De Lindenberg, speciaal voor het complete setje politici. Voor hun lering en mijn vermaak. Laat ik snel beginnen, anders zijn de 9%-tickets uitverkocht.
Gezellig verwarrende theaterlezingen in september en oktober
Net terug van het zomerreces is het warmdraaien tijdens Niemand die het ziet met onderzoeksjournalist Huib Modderkolk. Hij stelt zich de vraag hoe we ons kunnen wapenen tegen desinformatie die de democratie uitholt. Bij BNN/VARA heeft Modderkolk de gelijknamige documentaireserie lopen, maar gaat met dezelfde vraag terecht de theaters in; op een beeldscherm blijft het tenslotte ietwat onwerkelijk. Wel kan ik me voorstellen dat je er als aanstormend kluitje machthebbers in zo’n verduisterd zaaltje fobisch van wordt, van diepgang bedoel ik. In dat geval kan een ticket naar Seksuele diversiteit in het dierenrijk (Charlotte Vermeulen en Maya van As) over interseksuele kangoeroes, homoseksuele ouders, pinguïntrio’s en parende leeuwinnen de elkaar tot fractievoorzitterschap geforceerde frustraten over de streep van ieders ingekleurde frusti-politiek trekken. Tenslotte zijn de wonderen de wereld nog niet uit.
(Seksuele diversiteit in het dierenrijk, foto: Annemieke van der Togt)
Oktober brengt jazz als beschouwing en dans als spiegel, maar dat pas in maart
Jazz zangeres en componist Lotte Janssen brengt Ponta Nento. Ze wijst ons via stoïcisme de weg naar het loslaten van dromen. Tenslotte zeggen de stoa dat alles wat gebeurt vaststaat, maar het je wel vrijstaat er een oordeel over te hebben - en dat juist daarin het geluk schuilt. Moet bevrijdend zijn, denk ik, om zo geen hersenspinsels als een 'tsunami aan vluchtelingen' meer te hoeven bestrijden. Kan je meteen tijd vrijmaken voor LOEV (danstheater AYA) en terwijl je achteroverleunt ontdekken hoe je, al of niet politiek, kan leren flirten. Lees maar: ‘De vreemde “diersoorten” op het toneel doen er alles aan om bij de ander in de smaak te vallen. Al spelend, fluitend, toeterend en pronkend paraderen ze in het rond. (…) Wie maakt indruk op wie? En ontstaan er nieuwe liefdes?’ (8+).
(LOEV, danstheater AYA, foto: Amanda Harput)
De novemberdip bestrijden met cabaret
In november - en niet alleen dan - maakt De Lindenberg ruim baan voor cabaret. Maar liefst zeven keer kun je je spijthormonen een boost geven en je daarmee voor de grauwe decembermaand wapenen. Ik zou het liefst naar De Gestampte Meisjes gaan. Dream on heet hun voorstelling: ‘In een mix van cabaret meets House of Horror beleef je de gekste nachtmerries.’ Want ik beleef die liever daar dan in werkelijkheid. Woordzoeker Paulien Cornelisse kun je gerust overslaan: de voorstelling is door bakfietsend Nijmegen leeggekocht en na haar documentaireserie Tokidoki had ik eigenlijk al gegeten en gedronken van haar oriëntalistische wereldbeeld. Liever houd ik onze Haagse aardappeleters er ver van.
(Dream on, De Gestampte Meisjes, foto: Mark David)
Empathie, eenvoud en liefde in Sints maand
Even serieus. Met SPAfrica onderzoekt Julian Hetzel aan de vooravond van Sint hoe kapitalisme verbonden is met racisme. Het is een performance over empathie en extractivisme. “Wat als empathie de bestaande machtsstructuren niet opheft of verandert, maar juist bestaande privileges versterkt?” SPAfrica speelt in LUX *) en legt de problematische werking en het verborgen racisme van empathie bloot.’ Maar goed dat de goedheilig machoman dan al is uitgezwaaid. Sterker nog, zowel links als rechts, jong als oud, activist als parlementariër, genderneutraal als hetero hebben dan wat ontwapenende eenvoud nodig, Pinokkio van jeugdtheater Gesneden Koek bijvoorbeeld. En hoe eenvoudig kan het zijn: ‘Er was eens … een stuk hout!’ Ga dat zien, 6+! Last but not least deelt Storytelling Festival Nijmegen (kaartverkoop Meneer Otis) zo divers als maar kan verhalen over liefde, omdat we die allemaal nodig hebben. (Het festival staat nog niet in het programma.
Language no problem | jeugdtheater in januari en februari
Een goed begin is het halve werk. Vooral als je teruggaat naar de basis. Ons nationale kwartet was vast ooit jong en heeft met rode wangen en open mond naar de eenvoud der verschijningen gekeken: 'De succesvolle voorstelling Kluizelaar van Simone de Jong reist al jaren de wereld over. Nu komt de voorstelling terug naar huis. Op het podium staat een mini-huis. Deurtjes gaan open en dicht, lampjes aan en uit. Er zit iemand in, maar we zien hem niet. Wat gebeurt er binnen?’ (2+). Ook in Lied van Boom (SOIL, Muziektheater) is taal geen enkel probleem. In deze ‘beeldende muziekvoorstelling over het ontstaan van de klank van de cello, komen uiteenlopende muziekstijlen voorbij: van klassiek romantisch tot aan Argentijnse volksmuziek en modern.’
(Kluizelaar, Simone de Jong, foto: Moon Saris)
Onbegrijpelijkheid in maart | Optimisme in april
Voor een prettiger variant van de onbegrijpelijkheid der dingen raad ik het kwartet dat rond deze tijd vast en zeker aan een appelflauwte lijdt, 'de droogkomische, absurdistische muzikale rollercoaster waarin alles gevierd wordt’ aan. ‘Vieren met z’n vijven is een voorstelling over vieren. Met z’n vijven. Wat ze vieren? Alles! En dat is behoorlijk veel. Kipsaté. Hoppa. Potjes. Marmer. Schijnwerpers. Allemaal vierbaar.‘ Zo kunnen Geert, Dilan, Pieter en Caro daarna, met zijn vieren Moedig voorwaarts (DAMN, HONEY). Hoewel?! Want feministisch podcast- en cabaretduo ‘Marie Lotte Hagen en Nydia van Voorthuizen zoeken antwoorden op vragen als: hoe blijf je optimistisch als je het ene na het andere ellendige nieuwsbericht leest? (…)’. Je weet het immers niet.
(Moedig Voorwaarts, DAMN, HONEY, foto: Renee de Groot)
Mei legt een festival-ei | Culturele dorst lessen in juni
In juni presenteert De Lindenberg acts, muziek, theater en veel meer van al hun cursisten. Keer op keer vormen zij de bron én het levend bewijs van basale honger en dorst naar kunst en cultuur. Ga kijken naar alles wat pril en puur iets zegt over ons als mensen. Over pril gesproken: niet vroeg genoeg kun je feestelijk beginnen met zware kost. Voor kinderen van 3 tot en met 12 is er het traditionele Kinderbevrijdingsfestival. Bittere noodzaak om ook daarvoor de prijsdrempel laag te houden. Wat houd je tegen, kwartetspelers? Plezier?
*) Samenwerking Nijmeegse theaters
De drie Nijmeegse theaters - Stadsschouwburg en De Vereeniging, LUX en de Lindenberg - werken samen op het gebied van programma's en publiciteit om bijzondere, prikkelende voorstellingen die vanwege de actualiteit, thematiek of (internationaal) succes een groter podium verdienen in de stad de aandacht te geven die ze verdienen.
