In Spectre, de 24e Bondfilm, neemt James Bond het voor het eerst sinds 1971 op tegen de sinistere organisatie Spectre. De Britse superspion is weer helemaal terug bij de oude vertrouwde formule van gadgets, Bondgirls en excentrieke bad guys met nog excentriekere uitvalsbases. Maar moeten we dat wel willen?
Mexico Stad, de dag van de doden. Met een visueel overdonderend lang shot - James Bond (Daniel Craig) in de opmars naar een moord - gaat Spectre van start. Het is één van de meest stijlvolle momenten in de James Bond-geschiedenis, en met het prachtige Skyfall (2012) achter de rug wil dat zeker wat zeggen. Een razendspannende actiescène belooft een hoop goeds voor James Bonds nieuwste film. Helaas wordt die belofte niet ingelost.
Toch gaat het lang goed. Het eerste deel van de film behelst voornamelijk een boel speurwerk, onderbroken door een actiescène hier en daar. Een speciale vermelding verdient de auto-achtervolging in Rome - maar niet omdat deze per se zo spannend is. Het is vooral de flinke dosis humor die regisseur Sam Mendes (American Beauty, Skyfall) hier opvoert, die de scène doet opvallen. Het is sowieso verbazingwekkend hoe luchtig Spectre bij tijden aanvoelt: je zou haast denken dat Bond deze missie zelf ook niet al te serieus neemt. Gelukkig slaat de toon in de eerste helft nergens door naar kluchtig, en blijft het geheel leuk om te zien.
Net als in Skyfall duurt het een flinke tijd voordat de grote slechterik eindelijk in beeld komt. Maar het is juist dit moment dat tekenend is voor waar de twee films zo in verschillen. Daar waar Skyfall ineens met een onverwachte dosis flair geïnjecteerd wordt, zakt Spectre als een pudding ineen.
Christoph Waltz als (mag ik dat zeggen? Ja, dat mag ik zeggen:) Ernst Stavro Blofeld is Craigs saaiste tegenstander tot nu toe. Hij is saaier zelfs dan Dominic Greene (Mathieu Amalric) in Quantum Of Solace (2008), en die kreeg het verwijt onzichtbaar op het scherm te zijn. Waltz voert hetzelfde trucje op als in Inglourious Basterds (2009), maar dan alsof hij er al heel lang geen zin meer in heeft. Als Craig tijdens een - behoorlijk afgezaagde - martelscène zegt: 'Schiet nou maar op, dit kan nooit erger zijn dan naar jou te luisteren', lijkt hij je eigen gedachten te verwoorden.
Ook de Bondgirls zijn het deze keer net niet. Monica Bellucci is prachtig om te zien, maar is na vijf minuten weer van het scherm verdwenen. Léa Seydoux is misschien nog wel mooier, maar haar personage heeft te weinig diepgang om de rol te vervullen die de film van haar vraagt: meer dan de zoveelste flirt. Zowel in Spectre als in Casino Royale (2006) zit een scène waarin Bond en de -girl in kwestie een flirterig gesprek voeren in een treincoupé. In Craigs eerste Bondfilm leverde de dialoog alleen al vuurwerk op, in deze film is er een actiescène voor nodig om de boel interessant te houden.
In de derde akte ontspoort de film volledig. Het lijkt Blofeld er alleen nog maar om te doen zo ironisch mogelijke spelletjes voor Bond op te zetten. De verwijzingen naar Craigs eerdere Bondfilms vliegen je om de oren. Het is alsof de film er geen vertrouwen in had op zichzelf interessant genoeg te zijn, en constant naar je roept: 'Herinner je je dit nog? Dat was leuk, of niet?!' Het ligt er allemaal zo dik bovenop dat het belachelijk begint te worden. 'Melig' is nog een te softe term om te beschrijven wat er allemaal op je af komt vliegen. Er zit zelfs een moderne variant in op de klassieke scène waarin een vrouw vastgebonden ligt op de treinrails! Dit zijn dingen waar je in de jaren '60 nog mee weg kon komen, maar die nu alleen een hoop gezucht en gesteun teweegbrengen.
Het grootste probleem van Spectre is dat regisseur Mendes niet van plan leek een interessant verhaal te vertellen. Hij strooit met elementen uit de Bondfilms van 40, 50 jaar terug, in de hoop dat het nostalgische gedeelte van je brein de rest van het werk doet. Maar de elementen uit die Bondfilms zijn inmiddels verworden tot lachwekkende clichés, en dat haalt de hele film naar beneden. Er is een reden waarom Bond zo nodig opnieuw uitgevonden moest worden met Casino Royale: de oude Bond werkt niet meer. Mendes' poging een hommage te brengen aan juist die versie, eindigt in een flauwe puinhoop.
Getagd onder
