Stichting Fabrikaat is een idee van Katerien Bast - ter Meulen en Ewoud Groenendijk, die elkaar kennen vanuit Museum Het Valkhof. Fabrikaat wil site-specific kunstprojecten organiseren in de openbare ruimte van het Honigcomplex. We treffen de initiatiefnemers en de kersverse winnaar van het eerste kunstproject Fabrikaat #1, designer Jeroen Bomers, op zijn aanstaande werkplek.
Wat is Fabrikaat?
Katerien vertelt dat Fabrikaat is ontstaan om kunstenaars in de breedste zin van het woord, dus ook architecten en vormgevers, de mogelijkheid te geven om op een tijdelijke locatie, die zowel voor het onderwerp als voor inspiratie zorgt, te experimenteren binnen de gegeven ruimte. ‘Site-specific’ dus. Er ontstaat op die plek dan ook een sterke verbondenheid met de publieke ruimte, want de kunstenaar houdt zijn werk niet langer binnen de grenzen van het atelier.Door middel van opdrachten daagt Fabrikaat kunstenaars uit tot het realiseren van hun innovatieve ontwerpen voor de door Fabrikaat specifiek uitgekozen locaties op het fabrieksterrein. Per kwartaal wordt er een oproep gedaan aan kunstenaars en vormgevers voor zo’n specifieke opdracht.De gastkunstenaar krijgt in het complex een eigen werkruimte van ongeveer 100 m2 tot zijn beschikking met daarbij een verblijfsruimte, waar hij of zij ongeveer twee maanden werkt aan het kunstproject. In zowel de werkruimte als de woonruimte zijn de minimaal benodigde faciliteiten aanwezig om zich te kunnen concentreren op het maken van nieuw werk. Het kunstwerk wordt voor langere tijd (0,5 tot 8 jaar) tentoongesteld in de openbaar toegankelijke ruimtes van het Honigcomplex, op die plek waarvoor het specifiek is ontwikkeld. De werken zijn continu te bezichtigen voor publiek. Naar aanleiding van de kunstwerken vinden per kwartaal publieksactiviteiten plaats. Fabrikaat wordt ondersteund door het Bouwfonds en wacht nog op andere fondsen. Maar al snel wil Fabrikaat de kunstprojecten mogelijk maken middels crowdfunding. De donateurs kunnen daarna gebruikmaken van de door Fabrikaat en kunstenaar georganiseerde activiteiten rond het werk. Daarbij kun je denken aan workshops, lezingen, filmavonden, een nachtje doorbrengen in de gerealiseerde woning met ontbijt in een van de naastgelegen horeca, enzovoort.
Fabrikaat #1
De eerste opdracht is een architectonisch kunstobject. De bedoeling is dat er op het dak van Fabrikaat een woonruimte gerealiseerd wordt. Een woning die geïntegreerd gaat worden voor de duur van acht jaar. In de opdracht wordt de kunstenaar gevraagd rekening te houden met het herbestemminggebied. Dat roept automatisch vragen op over bijvoorbeeld het materiaalgebruik en vormgeving. De kunstenaar moet rekening houden met een beperkt budget, korte realisatietijd en creatief en duurzaam materiaalgebruik.Jeroen Bomers heeft dit project gewonnen en gaat direct aan de slag met zijn Out Of The Box ontwerp. Voor hem staan twee dingen vast: 1. het materiaal: karton en papier 2. het creëren van een publieke ruimte aan de buitenkant tot gesloten eigen ruimte binnen. "Het was een uitdagende opdracht, juist omdat het tijdelijk is", zegt Jeroen. Het daagde hem uit in vormgeving; hij moest zoeken naar innovatie in materiaal en techniek. Het is geen kant en klaar werk, want het is een experiment ter plaatse. Het exacte ontwerp zal waarschijnlijk tijdens de bouw veranderen, omdat de ruimte en omgeving hierom vragen. Medio mei zal het ontwerp volledig gerealiseerd moeten zijn. Ondertussen kunnen wij Jeroen volgen via een weblog (nog in de maak), zodat we het experiment kunnen meebeleven. Maar je kunt ook een kijkje gaan nemen, de locatie en het complex zijn namelijk dagelijks open voor het publiek.
Waarom in Honigcomplex?
"We hebben een fascinatie voor dit soort plekken, waar je de geschiedenis heel duidelijk nog voelt en waar je een nieuwe functie aan kan geven", zegt Katerien. "De locatie leent zich enorm goed voor ons concept". "De geschiedenis van het pand en de vrijheid die dit complex biedt, zorgen ervoor dat je van scratch kunt starten en dat er hier andere vrijheden gelden dan buiten het complex", zegt Ewoud, "er wordt niet over de schouders meegekeken en beoordeeld zoals de gemeente en commissies normaal doen. Dit zorgt voor innovatieve en inspirerende objecten. Omdat ook buiten dit complex de thema’s materiaalkeuze en nieuwe toepassingen daarop, hergebruik en duurzaamheid, technieken ook spelen, kunnen deze projecten als voorbeeld dienen voor de stad, bedrijven, overheidsinstellingen, etc". De eerste kunstopdracht, Fabrikaat #1, waarbij Jeroen gebruik maakt van karton, is daar een goed voorbeeld van. Hij gebruikt straks kartonnen dozen als bouwstenen voor een woonruimte. Dat kan weer inspirerend zijn voor andere opdrachtgevers buiten. "Maar ook qua toepassing, zegt Ewoud, wat wordt er met het product gedaan en wat kan bijvoorbeeld de fabrikant met deze nieuwe toepassing van dit materiaal".
Is er een Honiggevoel?
De opdrachten betreffen reacties op de omgeving van het Honigcomplex. Het interieur en de directe omgeving van de fabriek vormen een onuitputtelijke bron van inspiratie voor kunstenaars van uiteenlopende disciplines om vorm te geven aan de opdrachten. "Daarnaast is het mooi, zegt Ewoud, dat de insteek van het hele terrein is dat je met elkaar kunt samenwerken, dat men met alle initiatieven die hier zitten van elkaar gebruik gaat maken en dat er geen gesloten deuren zijn". "Een dynamische plek waar dingen kunnen ontstaan en kunnen groeien en op elkaar kunnen reageren", zegt Katerien.
Hoe ziet het over 5 jaar uit?
De zichtbaarheid van Fabrikaat en daarmee het complex op zichzelf zal in de loop der tijd steeds groter worden. Het terrein krijgt een soort tweede laag, die divers is en spannend.Over 4 à 5 jaar zouden er veel toepassingen van kunstenaars, architecten en vormgevers aanwezig moeten zijn die iets met het terrein hebben gedaan. Het wordt een soort speeltuin. Omdat er zoveel mogelijkheden zijn geeft dat weer de mogelijkheid om de ideeën die hier gegenereerd worden en uitgevoerd buiten het Honigterrein te gaan tillen, zegt Ewoud.
Getagd onder
