Het eerste wat ik zie, is haar jas. Wollig. Lang. Hippie-esque. Ik zie een LP van de Ramones. We gaan zitten. Helemaal vooraan, want daar is nog plek. Huis Oostpool zit vol en dat zijn de mooiste avonden. Vanavond zien we de toneelvoorstelling “(In) Koud water” en in alle eerlijkheid, ik heb geen idee waar het over zal gaan. Ik lees nooit waar een voorstelling, expositie of film over gaat voordat ik hem zelf zie, omdat ik vind dat je jezelf de mogelijkheid om open te kijken niet moet ontnemen. En dus zie ik enkel haar tijgerprint schoenen, zijn warrige blonde haar en hoor ik Siouxy and the Banshees. New wave. Het licht in de zaal gaat uit. Podiumlichten aan.
Het zijn de jaren ’70 in Amerika en de twee hoofdpersonages, Jonathan en Bobby, staan aan de start van hun leven. Door het stuk heen groeien ze, worden ze (wellicht tegen wil en dank) volwassen en hebben ze lief. Wij, het publiek, groeien even vormeloos als pijnloos met ze mee.
Hoewel ik te jong ben om de jaren waarin het stuk zich afspeelt meegemaakt te hebben, past het tijdsbeeld zoals neergezet in het stuk mij wel. Dat ligt heus niet alleen aan de muziek, al vond ik het gebruik daarvan oprecht een van de fijnste en meest onverwachte componenten van “(In) Koud water”. Het stuk steunt voor een groot gedeelte op de hang naar vrijheid die de personages ontwikkelen en dat is wat ik snap. Een gedeelte van je leven achter je laten om jezelf de kans te geven een eigen persoonlijkheid te ontwikkelen. En dus vertrekt Jonathan naar New York om avonturen te beleven terwijl zijn stoïcijns ingestelde vriend-van-vroeger, Bobby, blijft en zijn intrek neemt bij Jonathans ouders. Bobby werkt terwijl Jonathan zijn nieuwe omgeving indrinkt. Muziek, feesten, mannen. Samen met huisgenote Clare ontdekt hij het leven en ontplooit hij zichzelf.
Wanneer Bobby zijn intrek neemt in het New Yorkse appartement van Jonathan en Clare ontspint zich een driehoeksverhouding. Als kijker word je op zo’n manier meegezogen dat je enkel welwillend mee kan voelen. Ja. Ga maar. Hoewel mijn morele kompas wellicht wat minder snel op hol slaat dan dat van enkele bezoekers-van-middelbare-tot-hoge-leeftijd die lichtelijk beteuterd de zaal verlieten, heb ik me geenszins gestoord aan het gekus der kerels of de harde muziek. Ik voelde enkel enige afgunst wanneer ik keek naar de onbevangen hippie-liefde die bloeit tussen Bobby, Jonathan en Clare. Zulks een naïviteit kan zelden bestaan, en dat blijkt: het is niet enkel prachtig.
“(In) Koud water” biedt liefde, maar net zoveel verdriet. Het is vasthouden maar minstens zo veel loslaten en hoewel dat nog de meest herleidbare punten van het stuk zijn, vind ik zelf de onuitgesproken onderlaag nog het mooiste. Dat je zelfs in al je geleide liefde door je geliefde kan worden losgelaten. Dat je de sprong waagt en dan ondervind niet opgevangen te worden. Dat je, al je goede bedoelingen ten spijt, pijnlijk inwisselbaar blijkt te zijn.
“(In) Koud water” biedt hiermee een blik op wat prachtig zou moeten zijn maar wat menselijk en dus per definitie onvolmaakt is.
Ik zou meer willen zien. Als er volgende week een deel twee kwam, dan zou ik gaat. Zelfs nu ik terugkijk en me bedenk dat ook deze voorstelling liet zien hoe flinterdun toneel is. Dat je niet kunt knippen (cut!) en overnieuw kan beginnen als iemand de intonatie net mist, een zin per ongeluk haspelt of struikelt over een woord. Het gebeurt niet veel. De teksten zijn prachtig en voeren je mee. Het gebeurt slechts soms dat het hapert en dan besef ik me dat het toneelspelen blijft. Gelukkig. Het was precies prachtig genoeg.
Wat: In Koud Water
Waar: Huize Oostpool
Wanneer: 27-03-2012
Door: Stefanie Hesseling
Foto's: Sanne Peper, Website Oostpool
