Het meest recente toneelstuk van een bekroond Amerikaans toneelschrijver door Toneelgroep Oostpool. Dat belooft wat, dacht ik. Maar hoe ver kun je ernaast zitten. iHo is veel meer dan ik verwacht had: een snijdend stuk met snelheid, intense dialogen en vooral veel lef. Zowel in de opzet, de tekst, alsook in de regie. En niet te vergeten de spelers die geen moment verslappen. Scherpe overgangen, precieze timing. Zeker een aanrader dus, ook voor iedereen die over de titel struikelt. Ik zag iHo al in Eindhoven, zaterdag 18 november is het Oostpool-stuk in de Nijmeegse Stadsschouwburg te zien tijdens het Oostpool Weekend.
Hoe nu mens te zijn. Dat is de vraag die centraal staat in dit familie-epos, dat slingert tussen tragiek en komedie. Met thema's die zowel zeer herkenbaar zijn als vreemd. Herkenbaar vanwege de perikelen rondom een ouder wordende vader, die terugkijkt op zijn leven en niet meer weet hoe het verder moet en of hij nog wel wil leven. En zijn kinderen, die elk op hun eigen manier proberen hem over te halen om, ja, om wat eigenlijk? Want hebben ze zelf hun leven dan zo op orde, dat ze van de daken kunnen schreeuwen dat het leven een feestje is?
Maar ook vervreemdend, wellicht vanwege de Amerikaanse referenties, naar vakbonden uit de jaren zestig en de specifieke Amerikaanse geschiedenis. Dat je je soms afvraagt wat er allemaal aan de hand is, waarom sommige dingen uit het verleden zoveel invloed hebben op die man op het toneel. Maar dat is tegelijkertijd ook de kracht van het stuk: er speelt iets af voor je ogen, een climax, een confrontatie waarbij je direct naar binnen gezogen wordt. Met personages die stuk voor stuk doorleefde personen zijn, elk op hun eigen voetstuk, waar ze enorm hard vanaf donderen. Of geduwd worden. Want daar heb je familie voor, nietwaar? En het is vreemd daar naar te kijken, iets dat zo dichtbij is en tegelijkertijd een andere wereld is waarvan je eigenlijk helemaal niets weet. Mooi dus, dat die specifieke geschiedenis niet is vertaald naar Nederland, maar nu bijdraagt aan de vervreemding die het leven ook in zich meedraagt.
Het is geen eenvoudig stuk, geen avond waarbij je achterover in je stoel eens lekker vermaakt wordt. Gelukkig maar, want dit is waar het toneel om te doen is, om te schuren, te verdraaien, je mee te voeren naar een gedachte die je niet wilde hebben. Om vragen op te roepen zonder een pasklaar antwoord te geven. Een stuk om je bij af te vragen waarom het zo raakt, wat het maakt dat je meevoelt met elk personage, waarom je van binnen moet lachen om de ruzies, om de scherpe woorden die je zelf nog nooit zo mooi hebt kunnen zeggen.
"Ik wou dat ik voor eeuwig bij je weg kon. Ik wou dat ik zo in elkaar zat."
Getagd onder
