Van onze man uit Brussel: Freddy Sartor
Op dit moment vindt in Thessaloniki voor de 64e keer het International Film Festival plaats, volgend weekend start het grootste internationale documentaire filmfestival IDFA in Amsterdam en vorige week nog eindigde editie 50 van Filmfest Gent, het allerbelangrijkste filmfestival van België. Graag hadden wij er als redactie van Ugenda natuurlijk direct verslag van willen doen. Helaas laten de financiële middelen het niet toe, ook hier een strijd om het bestaansminimum. Als slaven van het geschreven woord bleven wij gekluisterd aan ons toetsenbord. En vroegen onze man in Brussel, de befaamde journalist Freddy Sartor enige woorden voor ons te wijden aan het Gentse filmgebeuren. En graag inzoomen op de nieuwe Vlaamse cinema, Freddy. Waarom zijn dat er ineens zoveel? Op deze laatste vraag komt onze Man uit Brussel later graag nog eens terug. Nu eerst een korte impressie van een paar toppers van Filmfest Gent.
Het geworstel met seksualiteit in twee films
Seksualiteit is de middelpuntzoekende kracht zowel in de nieuwe Vlaamse film Het Smelt als in Slow, een van de bekroonde films van de 50ste editie van het Filmfestival van Gent. In de ogen van de jongerenjury hun beste film.
Smeltijs
Eindelijk nog eens een degelijke Vlaamse film in de bioscoop. Dat is alweer een poos geleden. Sinds Zeevonk van Domien Huyghe. - De jeugdfilm Zeevonk nu alleen nog te zien op zaterdag en zondag in de matinee, dus opschieten! -
Niet dat je smelt van Het Smelt (vanaf deze week in de bioscoop), het aangrijpende regiedebuut van de door de wol geverfde actrice Veerle Baetens, naar de gelijknamige debuutroman van Lize Spit. Integendeel, je krijgt het er koud van.
Vrolijk word je niet van het dramatische verhaal van Eva, een jonge vrouw die een traumatische ervaring uit haar jeugd nog lang niet heeft verwerkt wanneer ze even terugkeert naar het idyllische (!) dorp uit haar kinderjaren, haar geboortedorp Bovenmeer.
Veerle Baetens heeft het heikel gegeven van ontluikende seksualiteit en hoe jongeren daar al dan niet mee kunnen omgaan psychologisch stevig onderbouwd en uiterst kies verfilmd. Al een niet geringe verdienste op zich.
De productie was zeven jaar onderweg. Vijf jaar heeft Veerle Baetens aan het filmverhaal, het scenario, gezwoegd en gesleuteld. En de contemplatieve roman binnenstebuiten gekeerd om een filmische evenknie te kunnen vinden en in te bedden in een flashbackstructuur. Met andere woorden: het verhaal en de jonge personages zijn kunnen rijpen. Wat je als toeschouwer heel goed aanvoelt. Een maturiteit ook die dit heftige verhaal nodig had om daarin als toeschouwer enigszins mee te kunnen gaan. Het Smelt slaagt daar ondanks de moeilijkheidsgraad wonderwel in.
Begin dit jaar werd de hoofdactrice, Rosa Marchant die de jonge versie van Eva speelt, nog gelauwerd voor haar acteren op Sundance, Utah, het festival van de onafhankelijke film. Uit het juryrapport: “Rosa Marchant zet een doordringende vertolking neer die de jury dagenlang is blijven achtervolgen.”
De jonge actrice - een godsgeschenk - speelt overtuigend een meisje van 13 (“Je zegt dat je 13 bent maar je ziet eruit als iemand van 10” krijgt Eva te horen). Het meisje doet er alles aan om erbij te horen - bij de jongens die zich ‘de drie musketiers’ noemen - om niet alleen achter te blijven, al te vaak een eerste teken om te worden gepest. Maar de jongens zien het meisje niet staan. Dat frustreert Eva nog meer, het maakt haar nog onzekerder en moedigt haar tegelijk ook aan om nog verder te gaan om in de gunst van de jongens te geraken. Haar overmoed en haar naïviteit zal haar evenwel duur komen te staan. Als toeschouwer blijf je geslagen achter, murw, met de krop in de keel.
Aseksueel
Slow van de Litouwse Marija Kavtaradze kreeg de Explore Award, de prijs van de Jongerenjury in Gent.
In deze aparte love story wordt Elena, een danseres/choreografe, halsoverkop verliefd op een doventolker die vrij snel aangeeft dat hij aseksueel is, dus niet de minste zin heeft in seksueel contact.
Dat uitgangspunt mag dan bijzonder zijn, de kroniek etaleert vervolgens het emotionele gespartel van het verliefde tweetal, dat eigenlijk niet zo veel verschilt van een heteroseksueel stel. De film is door het Litouwse Film Center ingezonden als kandidaat voor de Oscars beste buitenlandse film.
Ken Loach
De Publieksprijs op datzelfde Film Fest Gent ging naar The Old Oak van Ken Loach. - Jammer genoeg moeten wij nog tot 21 december wachten voor de bioscoop uitbreng. -De 87-jarige Ken Loach heeft zich in zijn lange carrière net iets te vaak ontpopt tot sociaal werker in plaats van te volharden als begenadigd verhalenverteller dat hij ook is.
The Old Oak is de naam van een pub, een aftandse bruine kroeg in het mijnstadje Durham, een vergane glorie. De caféhouder TJ kan amper rondkomen. Wanneer in de straat een familie intrekt die de oorlog in Syrië is ontvlucht en er hun vader hebben moeten achterlaten wil TJ deze mensen helpen. Maar dan dreigen zijn laatste klanten ermee het café links te laten liggen. Solidariteit is het sleutelbegrip van de laatste (!) film van de Britse maestro. In zijn testament dat bulkt van de goede bedoelingen voelt iedereen zich slachtoffer.
The Old Oak is het sluitstuk van een drieluik - samen met I, Daniël Blake en Sorry We Missed You - over de desastreuze repercussies in Noord-Engeland als gevolg van de falende politiek van Londen. Wat heeft een verpauperde bevolking behalve haar frustratie en woede nog om handen zonder veel hoop op de toekomst?
