Joke de Lange is beeldend kunstenaar en moeder van drie kinderen. Ze is geboren in 1967 en woont en werkt in Nijmegen. In haar lichte en ruime atelier tekent en schildert zij en bouwt ze sculpturen van afvalmateriaal. Haar werk was voor de zomer te zien in een Kunst & Vintage winkel in Zutphen (De IJsvogel). Met Pinksteren deed zij mee aan de kunstroute Buren B!zonder in Buren en in juni stond ze op een expositie op het Hembrugterrein in Zaandam (Dutch Travel Art). Joke volgde een tekenopleiding en een opleiding beeldende kunst. “Ik voed me dagelijks met beeldende kunst, muziek en soms een film of boek. Ik stel me open en laat me raken. Dan voel ik dat ik leef.”
Cultuur is in haar ogen de jus van het leven, zonder cultuur zou de wereld grijs zijn en levenloos.
In het weekend van 1 en 2 oktober is haar atelier te bezoeken tijdens de Open dagen van Villanova-ateliers, aan de Villanovastraat in Nijmegen. Voor Amel is dit allemaal genoeg reden om eens met Joke te gaan praten.
Wat was het eerste moment waarop je cultuur herkende als iets wat echt bij jou hoort?
Mijn vader ontwierp voor zijn beroep bruggen en sluizen. Als kind zat ik graag achter zijn tekentafel en keek ik gebiologeerd naar de lijnen, vlakken, getallen en woorden die samen één grote compositie vormden. Ik keek naar de binnenkant van grote constructies die gebouwd gingen worden (of al gebouwd waren). Intrigerend en interessant vond ik dat, en ook een beetje geheimzinnig op de een of andere manier. Ik denk dat aan die tekentafel mijn liefde voor het tekenen is ontstaan.
Wat dreef jou indertijd? Denk bv. aan schoonheid, maatschappijkritiek, willen (zien) schitteren, verzet of iets anders?
Wat mij dreef in die tijd was de neiging om met lijnen en vlakken een evenwichtig geheel te maken om zodoende de mensen en dingen om mij heen te kunnen ‘vatten’. Als dat lukte gaf dat een tevreden en fijn gevoel. Door de wereld om mij heen te tekenen kon ik ze een beetje doorgronden. Daarnaast was ik dol op de geur van papier en kon ik genieten van gewoon een wit blaadje papier. Ik had soms zelfs de neiging om te proberen het met een gum nog witter en daarmee nog maagdelijker te maken. Nog steeds geniet ik van de geur van papier en gum.
tekening Joke de Lange
Zijn je drijfveren inmiddels veranderd? Hoe komt dat? Of zijn ze juist dezelfde gebleven?
Mijn drijfveren zijn eigenlijk niet veranderd, alleen is er een dimensie bijgekomen. De constructies die ik af en toe maak zijn niet meer plat, maar driedimensionaal. Het potlood wordt vervangen door bestaande voorwerpen zoals plastic servies of verpakkingen, speelgoed, spuitbussen, blikjes, etc. die ik als bouwstenen gebruik om nieuwe vormen te maken.
Met de komst van die nieuwe dimensie ging er een wereld voor mij open. Een wereld van materialen: plastic, textiel, metaal, gips, hout, piepschuim, rubber, zand, etc. Elke materiaal voelt anders aan en doet een ander appel op je. Op de bouwsels die ik maak, breng ik een huid aan zodat er een binnen- en buitenkant is. Die twee kanten intrigeren mij: een zichtbare buitenkant met daarin een onzichtbare binnenkant. Een soort geheime wereld. Ik denk dat dit ook de reden is geweest waarom ik ooit geneeskunde ben gaan studeren.
Wie of wat heeft jou verder bij je culturele identiteit gebracht zoals die nu is en hoe is dat gegaan?
De huidige actualiteiten die dagelijks via het nieuws tot ons komen hebben me steeds bewuster gemaakt van wat veiligheid, vrijheid, de waarheid, leven en gezondheid betekenen. Als moeder van drie pubers denk ik regelmatig na over het verschil tussen de wereld waarin ik opgroeide en de wereld van nu met alle grote vraagstukken die er liggen. Dat heeft er aan bijgedragen dat ik laatste tijd steeds meer geïnteresseerd ben geraakt in de mens als constructie met een binnen- en buitenkant.
Object met plastic voorwerpen als bouwstenen © Joke de Lange
Ben je een cultureel groepsdier of geniet je vooral in je uppie?
Recent ben ik verhuisd naar een ander atelier in Nijmegen omdat ik plaats moest maken voor Oekraïense vluchtelingen die in mijn atelier zouden komen. Op mijn nieuwe plek aan de Villanovastraat zit ik met meerdere kunstenaars. Ik vind het fijn om met hen plezier, ervaringen en tips te kunnen uitwisselen. Maar als het op creëren aankomt, kan ik dat alleen in mijn uppie. Het is een te persoonlijk proces om met iemand samen te doen.
Tijdens mijn opleiding aan de Nieuwe Akademie Utrecht heb ik samen met studiegenoten een tweetal interventiegroepjes gevormd. Inmiddels heb ik de opleiding afgerond maar die twee groepjes zijn nog steeds actief en we zien elkaar regelmatig om ervaringen te delen en plezier te hebben. Daarbuiten heb ik nog een aantal andere fijne contacten waarmee ik de liefde voor het maken deel.
Wat wil je met je culturele identiteit vooral (blijven) uitdragen? Of: als je op een feestje bent, wat is dan jouw culturele stokpaardje? Waar heb je het graag over?
Over dat het fijn is om een eigen plek en tijd te hebben om te kunnen creëren. Creëren is een proces dat geluk geeft. Dat kan een beeld zijn of een tekst, een lied of iets anders. Creëren is ontdekken en iets van jezelf vertalen in een vorm en dat maakt blij of lucht op.
Je woont al heel lang in Nijmegen. Heb je nog een tip voor een nieuwe inwoner in Nijmegen die Ugenda leest?
Nijmegen is een culturele stad in een prachtige omgeving. Ga lekker fietsen, stop en kijk rond bij alle culturele plaatsen en initiatieven die het heeft. En daarna lekker neerstrijken op één van de vele terrassen.
Voor de grap.
Stroopwafels of Poffertjes?
Stroopwafels!
Bitterballen of Kaasstick?
Bitterballen (bij Lux hebben ze lekkere vega ballen)
Heineken of Amstel?
Liever een IPA van Oersoep
