De horror van de geschiedenis kan alleen met animatie komisch gebracht worden. No Dogs or Italians Allowed slaagt hierin door de mooie animatie en een flinke dosis charme.
De Franse regisseur Alain Ughetto doet met No Dogs or Italians Allowed een ode aan zijn Italiaanse grootouders. De film wordt geframed als een gesprek tussen Ughetto en zijn grootmoeder Cesira. Nona Cesira vertelt haar levensverhaal, en dat wordt geanimeerd met stop-motion. Ughetto zelf, of tenminste zijn hand, maakt ook verschillende verschijningen. Hij geeft zo nu en dan iets aan aan de poppetjes, of laat zijn sok stoppen door zijn oma. Dit breken van het stop-motionformat heeft niet alleen een komisch effect, maar roept ook aandacht naar de manier waarop het verhaal verteld wordt. We luisteren naar een grootmoeder die haar kleinzoon over haar leven verteld. Dit is een situatie die bekend voorkomt voor iedereen die zijn grootouders gekend heeft. De manier van vertellen voelt geheel authentiek aan. Zozeer zelfs dat ik verward was over wiens stem we nou hoorden. Het verhaal speelt zich af in de laat 19de en vroeg 20ste eeuw. Cesira zou al lang dood moeten zijn. We horen natuurlijk de stem van een stemacteur, maar mij had je voor de gek kunnen houden.
Het leven van Cesira en Ughetto’s grootvader Luigi kent vele moeilijkheden. De familie is afkomstig uit een arme, bergachtige regio in noordwest Italië, waar het geloof diepgeworteld is en de gezinnen groot zijn. Met grote moeite proberen ze uit de stenige grond een bestaan op te bouwen. Desalniettemin slagen ze er meestal niet in om voor de winter een oogst binnen te halen, die groot genoeg is om het hele gezin te voeden. Daarom vertrekt het hele gezin over de alpen naar het aangrenzende Frankrijk om werk te zoeken. Uiteindelijk kiest de familie ervoor Italië achter te laten en permanent naar Frankrijk te emigreren. In Frankrijk is er meer werk, maar de Italianen worden er met de nek aangekeken. Zozeer zelfs dat papa Luigi aan zijn kinderen moet uitleggen waarom er bordjes hangen dat honden en Italianen niet welkom zijn in de restaurants en cafés.
De familie doorstaat wereldoorlogen, ziekte, discriminatie en werkongelukken. Meerdere keren sterft er een familielid aan iets dat nu slechts een tripje naar de eerste hulp zou kosten. De medische wetenschap is nog niet zo goed ontwikkeld en bovendien is er sowieso geen geld voor de dokter. Als het leven zo moeilijk is en sterven zo makkelijk, is het niet vreemd om zo veel kinderen te nemen. Het onfortuin van de Ughetto’s is zo nu en dan amper te geloven. Toch liep het leven echt zo nog niet zo lang geleden. Een val uit een boom of een longontsteking kon dodelijk zijn. Toch voelt de ellende niet zwaar aan. De keuze voor een stop-motionfilm draagt goed bij aan deze alsnog wat lichte toon. Als we echte acteurs al dit verdriet en lijden zouden zien doorstaan zouden we er zelf aan onderdoor gaan. Nu kunnen we er nog om lachen.
Soms vergeten we wel eens dat het leven nog niet zo lang geleden een stuk gevaarlijker en lastiger was. We worden er enkel aan herinnerd wanneer we spreken met mensen die het nog hebben meegemaakt. Door hen wordt er gesproken over de ellende van het verleden alsof het de normaalste zaak van de wereld was. Voor hen was dat ook zo. No Dogs or Italians Allowed slaagt erin om dezelfde toon te vinden. In ieder geval maakt het mij dankbaar om nu te leven.
