Voormalig Nijmegenaar Doeko Pinxt is in Arnhem als beleidsadviseur cultuur betrokken bij allerlei projecten, zoals Schakel025 en de proeftuin Smart Culture. Ugenda gaat met hem in gesprek over de verbinding tussen Arnhem en Nijmegen en de onderlinge samenwerking.
Nijmegen en Arnhem raken namelijk steeds meer met elkaar verbonden. Zeker op het gebied van cultuur kijken zowel de gemeente Nijmegen als onze culturele instellingen twee rivieren verder. In oktober 2018 presenteerden de beide gemeenten samen de nota Groeidocument 025, waarin de plannen voor verdere samenwerking uiteen werden gezet.
Nijmegen en Arnhem, gaat dat wel samen?
“Er zijn zeker wel verschillen, maar we zijn tegenpolen die elkaar nodig hebben, zoals ook in het Groeidocument staat. Ik heb in beide steden gewoond en gewerkt. Ik ben opgegroeid in Geldrop, bij Einhoven, en kom al langer hier: op mijn dertiende liep ik de Vierdaagse en op mijn zestiende was ik betrokken bij Loesje en kwam ik maandelijks in Arnhem. We liggen op een steenworp afstand van elkaar, naast dat het leuk en goed is, móet je wel samenwerken om landelijk en internationaal mee te kunnen doen. Als cultuurregio sta je samen sterker.”
Je zegt dat er verschillen zijn tussen Arnhem en Nijmegen. Welke bedoel je?
“Even los van het gevoelige punt NEC versus Vitesse: als je kijkt naar Arnhem, zie je dat daar meer wordt geproduceerd. Dat komt natuurlijk vooral door de aanwezigheid van ArtEZ. En Arnhem heeft een aantal grotere gezelschappen zoals Introdans en Oostpool. Nijmegen is een meer een festival- en presentatiestad. Ook in het nachtleven zijn er verschillen: in Nijmegen wordt een groot deel van het uitgaanspubliek gevormd door studenten en is er meer verspreiding over het centrum en daarbuiten – Waalhalla, Brebl, Vasim. In Arnhem is het publiek juist breder en concentreert het zich meer rond de Korenmarkt, echt in het centrum.
“Maar ik vind niet dat we ons moeten focussen op de verschillen. Je ziet dat er meer en meer publiek uit de ene stad naar de andere uitgaat en uiteraard is daar nog veel winst te behalen: Arnhemmers gaan naar Doornroosje en de Vierdaagsefeesten, Nijmegenaren naar exposities in Arnhem, de gezelschappen en Gelredome. En hoe ver liggen we nu eigenlijk uit elkaar? Je bent sneller van centrum Nijmegen in centrum Arnhem met de trein dan van Dukenburg op de fiets naar de Grote Markt. Het is maar hoe je het ervaart. Toen het Honigcomplex er kwam, vonden veel mensen dat heel ver weg van het centrum, terwijl je de Hezelpoort onderdoor gaat en er al zo’n beetje bent. Nu weet iedereen het gemakkelijk te vinden.”
Hoe moet de 025-samenwerking vorm gaan krijgen?
“Er is al langer samenwerking ingezet tussen de culturele instellingen, los van de nota. De Schouwburg Nijmegen heeft met de Schouwburg Arnhem één gezamenlijke programmeur voor klassieke muziek. De Wintertuin is met Generale Oost en Productiehuis ON opgegaan in de Nieuwe Oost. Sonsbeek Theateravenue heeft al een paar jaar een editie in Nijmegen. Om maar wat voorbeelden te noemen.
“Nu ligt er het Groeidocument 025. Daarin zijn tien proeftuinen gedefinieerd op verschillende gebieden zoals film, mode, muziek en kennisuitwisseling. Ik ben niet helemaal exact op de hoogte van de ontwikkelingen bij álle proeftuinen, maar de een is wat verder dan de ander. Een goed voorbeeld is Poppunt Gelderland, een samenwerking van Doornroosje, Luxor Live en de Gigant in Apeldoorn voor talentontwikkeling op het gebied van popmuziek. Dat loopt erg goed, met in Nijmegen Schuum. Ook De Basis wordt daarbij betrokken.
“Zelf ben ik kartrekker van de proeftuin Smart Culture 025, waarbij het gaat om kennisuitwisseling, coaching, netwerkvorming en ontwikkeling, met als doel de totale cultuursector te verbeteren. In Arnhem is daarvoor begin vorig jaar platform Schakel025 opgezet en in Nijmegen Cultuur Academy. Het doel is om met beide platforms ook weer onderling kennis te delen. Zo is er elke maand het subsidiespreekuur, om en om in Arnhem of Nijmegen, dat voor het culturele veld in beide steden is.
“En er komt binnenkort een cultuurmakelaar voor 025 die het overzicht moet hebben over alle proeftuinen en de 025 samenwerking een stap verder moet brengen. Die gaat kijken naar wat het veld wil, signaleert nieuwe initiatieven en zorgt dat 025 zichtbaar wordt in de regio en daarbuiten.”
Hoe zie je de toekomst?
“Je ziet nu dat er relatief weinig landelijke financiering naar de regio gaat. Dat mag meer worden en het zou goed zijn als daar wat in verandert. Daarvoor moeten we onszelf beter op de kaart zetten, maar ook de (beginnende) makers en organisaties stimuleren om verder te kijken dan naar de lokale overheid. Het is niet dat de sector dat niet doet, zeker wel, maar Schakel025 en Cultuur Academy kunnen met hun ondersteuning wel ervoor zorgen dat we landelijk succesvoller worden qua fondsenwerving.
"Helemáál mooi zou zijn als we met beide steden één gezamenlijk cultuurbeleid zouden hebben, met een gezamenlijke meerjarige subsidieregelingen en beoordelingscommissies. Maar dat is misschien voor nu nog een brug te ver, en daar gaat uiteindelijk de politiek over.
En een snelle metrolijn die tot laat doorrijdt, zodat je echt heel makkelijk bij elkaar kunt uitgaan.
“Ik ben erg hoopvol dat we de goede kant op gaan en dat we gezamenlijk iets moois aan het neerzetten zijn!”
